WYKŁAD PERFORMATYWNY | Ewa Tatar. Słońce najlepszym antyseptykiem, a różnorodność nawozem

Ewa Tatar
Słońce najlepszym antyseptykiem, a różnorodność nawozem

„Wykład performatywny „Destroy, She Said”  Ewy Tatar – wygłoszony (a właściwie wyświetlony) w ramach programu towarzyszącego wystawie „Ministerstwo Spraw Wewnętrznych. Intymność jako tekst” (Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, 2017) – zapisał się jako sytuacja graniczna: pomiędzy teatrem a poezją, pomiędzy lekturą a ekspozycją, pomiędzy obecnością a jej taktycznym wycofaniem. Było to doświadczenie mocne nie dlatego, że spektakularne, lecz dlatego, że operujące na napięciu. Napięciu między tym, co można powiedzieć, a tym, co – z powodów towarzyskich, instytucjonalnych, klasowych – zostało kiedyś zatrzymane w gardle. W niemym performansie doszła do głosu wściekłość. Paradoksalnie: bez głosu. Tekst przejął funkcję ciała, a ciało – funkcję nośnika. Podmiot – jednocześnie jednostkowy i rozproszony, ucieleśniony, lecz ukryty za składnią – zabrał głos »na salonie«. W przestrzeni, która historycznie tresowała do elegancji, do samokontroli, do modulowania emocji w imię dobrego tonu. To był gest nie tyle ekshibicji, ile restytucji” – pisała kuratorka wystawy Natalia Sielewicz.

Tym razem w swoim wykładzie performatywnym Ewa Tatar podsumowuje roczne badania o charakterze autoetnograficznym i społecznym zanurzone w tatar-s-kości. Tropi pochodzenie swojego nazwiska, osadza się w geografii migracji i politykach historycznych, ociera o prześwity szamańskich tradycji w tatarskim islamie oraz szuka brzmienia wymarłego języka. Zaklina i spekulatywnie rekonstruuje. Wykład w formie projekcji dostępny będzie w przestrzeni Galerii Arsenał w Białymstoku przy ul. A. Mickiewicza 2 w niedzielę 1 marca 2026 w godzinach 11–17.

Zdjęcie w tle: fragment „taʿwīdh” – islamskiego amuletu z kości z zapisanym błogosławieństwem. 

Ewa Tatar – artystka, badaczka, kuratorka sytuacji artystycznych i społecznych. Entuzjastka praktyk horyzontalnych. Aktywistka w obszarze sprawiedliwości naprawczej oraz globalnej zmiany na rzecz pokoju. Autorka ponad dwustu tekstów artystycznych, poetyckich i o sztuce. Jej wystawy-eseje pokazywane były m.in. w Bunkrze Sztuki w Krakowie, Instytucie Sztuki Wyspa w Gdańsku czy Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie. Jako badaczka czytała m.in. dla Slavs and Tatars i Okwui Enwezora. Jedna z pionierek i teoretyczek kuratorstwa jako ucieleśnionej pracy z afektem. Na co dzień praktykuje realizm zawodowy w obszarze współczucia, współtworząc takie struktury solidarnościowe, jak Podróżnych Ugościć czy Grupa Granica. 

01.03.2026 (niedziela), w godz. 11-17*
Galeria Arsenał w Białymstoku
ul. A. Mickiewicza 2
*projekcja wykładu odbędzie się w sali edukacyjnej

Zrealizowano w ramach stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.