OBLICZA RÓWNOWAGI CYFROWEJ / DIGITAL SUSTAINABILITIES

OBLICZA RÓWNOWAGI CYFROWEJ / DIGITAL SUSTAINABILITIES
Konferencja towarzysząca wystawie duetu Pakui Hardware w Galerii Arsenał elektrownia

26 września 2026 (sobota)
Galeria Arsenał w Białymstoku
Konferencja będzie prowadzona w języku angielskim

Kryzys ekologiczny i transformacja cyfrowa kapitalizmu przebiegają równolegle, a jednak, co zaskakujące, rzadko są rozważane w powiązaniu. Konferencja ma dwa zasadnicze cele. Po pierwsze, chcemy przyjrzeć się hipotezie, że źródłem tego rozdzielenia jest zubożone rozumienie cyfrowości i zrównoważonego rozwoju, obecne w dyskursie zarządczym i polityce publicznej. Po drugie, chcemy poszukiwać wyjścia z tego impasu poprzez dialog między sztuką nowych mediów, współczesną filozofią i nauką postnormalną.

Punktem wyjścia naszych rozważań jest rozszerzone pojęcie ekologii Félixa Guattariego, obejmujące trzy wzajemnie powiązane wymiary: środowiskowy, społeczny i mentalny. Traktujemy je jako ramę pozwalającą na nowo przemyśleć, czym mogłaby być równowaga cyfrowa rozumiana nie jako zbiór technicznych rozwiązań, lecz jako odzyskanie ludzkiej zdolności do wyobrażania sobie i tworzenia nowych możliwości. Tę zdolność określamy mianem „marzeniowości”. W procesie transformacji cyfrowej to właśnie ona znajduje się w największym niebezpieczeństwie – niemniej sztuka, filozofia oraz edukacja mają wyjątkową możliwość, by rozwijać ją jako podłoże technopolityki rozkwitu ludzkich możliwości.

Jakich długofalowych sojuszy instytucjonalnych potrzebujemy, by wspierać równowagę cyfrową? W jaki sposób należałoby na nowo przemyśleć samo pojęcie sztucznej inteligencji, aby chronić niezastępowalną więź między trzema ekologiami i uznać ją za jedno z kluczowych zagadnień każdej autentycznej „transformacji ekologicznej”? Nie oczekujemy, że podczas tej konferencji uda się odpowiedzieć na te pytania. Wierzymy jednak, że samo wspólne ich zadawanie stanowi już formę „marzeniowości” w działaniu.

9:45–18:15  GŁÓWNY BLOK

MIEJSCE: Galeria Arsenał elektrownia
Białystok, ul. Elektryczna 13 (wejście od ul. Świętojańskiej)

9:45–9:50  Wystąpienia inauguracyjne
Michał Krzykawski, Rafał Rudnicki (Zastępca Prezydenta Miasta Białegostoku), Eliza Urwanowicz-Rojecka

9:50–10:30  Wystawa Pakui Hardware. Clearview
Oprowadzanie i rozmowa z duetem Pakui Hardware: Neringą Černiauskaitė i Ugniusem Gelgudą

10:30–12:00  Równowaga cyfrowa w praktyce / Digital and Other Sustainabilities in Practice

Prowadzenie: Ernest Ženko

• „Nauka o transformacji w kierunku zrównoważonego rozwoju: ku formom wiedzy, które otwierają przestrzeń dla działania zbiorowego” / “Transformative Sustainability Science: Toward Knowledges That Open a Space for Collective Action”
  ► Agata Stasik (Akademia Leona Koźmińskiego)
  
  
• „Wskazując próg »nie-świata«: ekotechnika i gościnność środowiskowa w »This Is Not a Good Sign«” / “Pointing to the Threshold of the ‘Un-World’: Ecotechnics and Environmental Hospitality in ‘This Is Not a Good Sign’”
  ► Arnaud Regnauld (Université Paris 8)
  
  
• „Terytorializacja cyfrowości: zrównoważony rozwój i marzeniowość jako pojęcia współtowarzyszące” / “Territorializing the Digital: Sustainability and Dreamability as Companion Concepts”
  ► Michał Krzykawski (Centrum Badań Krytycznych nad Technologiami, Uniwersytet Śląski)

Dyskusja

12:00-13:00  Wystąpienie programowe / Keynote

• „Czym jest dla ciebie przyszłość?” / “What Is the Future for You?”
  ► Pierre Cassou-Noguès (Université Paris 8)

13:00–14:00  Obiad

14:00–16:00  Elementy cyfrowej ekologii politycznej: zależność, poiesis, protencja, opieka /
Political Ecologies of AI: Dependence, Poiesis, Protention, Care

Prowadzenie: Arnaud Regnauld

• „Sztuczna inteligencja i jej metafory: ku ekologii politycznej zależności cyfrowej” / “Artificial Intelligence and Its Metaphors: Towards a Political Ecology of Digital Dependence”
  ► Ernest Ženko (Centrum Odpowiedzialnej Sztucznej Inteligencji, Uniwersytet na Primorskem)
  
  
• „Kryzys ludzkiego tworzenia”: »poiesis« / Crisis of Human Creation: ‘Poiesis’
  ► Alžbeta Kuchtová (Albin Kuchta) (Instytut Filozofii, Słowacka Akademia Nauk)
  
  
• „Podtrzymywanie protencji: marzenie o przyszłości bez wrogów” / “Sustaining Protention: Dreaming Futures Without Enemies”
  ► Piotr F. Piasek (Centrum Badań Krytycznych nad Technologiami, Uniwersytet Śląski)
  
  
• „Technologie w trosce o zdrowie: odrzucenie sztucznej inteligencji w ochronie zdrowia” / “(Health)caring Technologies. Refusing Artificial Intelligence in Healthcare”
  ► Jose Luis Guerrero Quiñones (Centrum Etyki Środowiskowej i Technologii, Akademia Nauk Republiki Czeskiej, Praga)

Dyskusja

16:00–16:15  Przerwa kawowa

16:15–17:15  Konceptualizacja i praktyka marzeniowości / Dreamability in the Making: Grounding a Concept

Prowadzenie: Michał Krzykawski

• „Marzeniowość w ramach ograniczeń” / “Dreamability Within Limits”
  ► Maria Roszkowska (DISNOVATION.ORG)
  
  
• „Ponad silosami: tworzenie warunków dla zbiorowej wyobraźni” / “Across Silos. Building the Conditions for Collective Imagination”
  ► Katarzyna Janota (The Working Group)

Dyskusja

17:15–18:15  Dlaczego musimy marzyć? Otwarte zgromadzenie / Why Must We Dream? Open Assembly

Prowadzenie: Karolina Lebek (Instytut Literaturoznawstwa, Uniwersytet Śląski)

18:45–19.45  BLOK WELLNESS I MEDYTACJI / WELLNESS AND MEDIATION BLOCK

MIEJSCE: Galeria Arsenał w Białymstoku
ul. Adama Mickiewicza 2

18:45–19:15  Wystawa „Agnieszka Polska. Demon’s Brain”
Oprowadzanie z kuratorką wystawy Elizą Urwanowicz-Rojecką

19:15–19:45  Sesja wytchnieniowa

30-minutowa sesja uważności i łagodnych ruchów, mająca na celu relaksację, odświeżenie koncentracji, przyswojenie nowych spostrzeżeń oraz przywrócenie dobrego samopoczucia fizycznego
Prowadzenie: Ksymena Wojtkowska (Galeria Arsenał w Białymstoku)

20:30  Przyjęcie pożegnalne, restauracja Kwestia Czasu/Nago, ul. Wesoła 17/U1, Białystok

The Makers: Mobilizing Arts, Knowledge, and Education to Reclaim Human Agency. Strategies for the Age of Machine Thinking (Odzyskiwanie ludzkiej sprawczości poprzez sztukę, wytwarzanie wiedzy i edukację. Strategie na epokę myślenia maszynowego).

Sfinansowane ze środków UE. Wyrażone poglądy i opinie są jedynie opiniami autora lub autorów i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy i opinie Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Badań Naukowych (REA).
Unia Europejska ani organ przyznający dotację nie ponoszą za nie odpowiedzialności